Najstarsze miasto w Polsce: Kalisz czy Złotoryja?

Kalisz – najstarsze miasto według starożytnych map?

Grecki geograf Ptolemeusz w swoim dziele Geografike hyfegesis („wstęp do geografii”) z II wieku pisał, że na Szlaku Bursztynowym, biegnącym z Rzymu nad Bałtyk, znajduje się miejscowość Calisia. W XV wieku Jan Długosz utożsamił ją z Kaliszem i uznał za najstarsze miasto w Polsce (łac. Calisia – Poloniae civitatum vetustissima). Do dziś stwierdzenie to ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników.

Zwolennicy tej tezy powołują się na odkrycie zespołu osad w Piwonicach (obecnie część Kalisza), pochodzących z okresu wpływów rzymskich, oraz na odnalezione rzymskie importy, takie jak złote medaliony i monety. Z drugiej strony, przeciwnicy zwracają uwagę, że położenie geograficzne Calisi opisane przez Ptolemeusza nie odpowiada lokalizacji Kalisza, a raczej wskazuje na tereny dzisiejszej Słowacji (współczesny Trenczyn).

Złotoryja – najstarsze miasto w Polsce pod względem prawnym

Spór historyków jest trudny do rozstrzygnięcia. Jednak jedno jest pewne: Kalisz nie jest najstarszym miastem w Polsce pod względem prawnym. Ten tytuł należy się Złotoryi w województwie dolnośląskim, która została lokowana na prawie magdeburskim w 1211 roku przez księcia Henryka I Brodatego.

Dla porównania, Kaliszowi nadano prawa miejskie znacznie później, około 1257 roku. W międzyczasie status miasta uzyskały inne ośrodki.

Inne historyczne miasta w Polsce

Przed Kaliszem prawa miejskie otrzymały między innymi:

• Nysa (1223)
• Wrocław (ok. 1226)
• Sandomierz (przed 1227)
• Racibórz (przed 1235; prawdopodobnie 1211–17)
• Płock (1237)
• Gniezno (1238)
• Poznań (1253)

Ciekawostka: Najstarszy park miejski w Polsce

Nawet jeśli Kalisz nie jest najstarszym miastem, może poszczycić się najstarszym parkiem miejskim w Polsce. Został on założony w 1798 roku, a w 1964 roku wpisano go do rejestru zabytków.

Czy mieliście kiedyś okazję odwiedzić Kalisz lub Złotoryję? Jakie wrażenia zrobiły na Was te miasta? Zachęcamy do dzielenia się wspomnieniami oraz opiniami na ich temat w komentarzach.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Które miasto jest uważane za najstarsze w Polsce?

Tytuł najstarszego miasta w Polsce jest przedmiotem debaty. Historycznie za najstarsze miasto uznawano Kalisz, na podstawie wzmianki o osadzie Calisia z II w. Jednak pod względem prawnym, najstarszym miastem jest Złotoryja, która otrzymała prawa miejskie w 1211 roku.

Dlaczego Kalisz jest uznawany za najstarsze miasto?

Kalisz jest utożsamiany z osadą Calisia, wspomnianą przez greckiego geografa Ptolemeusza w II wieku jako punkt na Szlaku Bursztynowym. To przekonanie utrwalił w XV wieku historyk Jan Długosz.

Które miasto w Polsce jako pierwsze otrzymało prawa miejskie?

Pierwszym miastem w Polsce, które otrzymało prawa miejskie na prawie magdeburskim, jest Złotoryja. Prawa te nadał książę Henryk I Brodaty w 1211 roku.