Kiedy powstał hinduizm? Historia i początki Sanatana Dharma

Hinduizm – jedna religia czy zbiór wierzeń?

Na Zachodzie hinduizm jest powszechnie traktowany jako jeden system religijny. Należy jednak pamiętać, że w jego obrębie działa wiele odłamów, które różnią się między sobą zarówno doktryną, jak i praktykami. Do największych z nich należą: wisznuzim, siwaizm i śaktyzm.

Warto wiedzieć: Sam termin „hinduizm” jest neologizmem, utworzonym w 1816 r. przez bengalskiego myśliciela Rammohana. Został on przyjęty w zachodnim kręgu kulturowym, jednak Hindusi określają swoją religię jako „Sanatana Dharma”, czyli „Odwieczna Prawda”.

Wspólne wierzenia w hinduizmie

Pomimo wielu różnic, istnieje kilka cech wspólnych, które pozwalają zaklasyfikować dany nurt religijny jako hinduizm. Za przekonania wspólne dla większości wyznawców uznaje się:

• Szacunek do Wed jako świętych ksiąg.
• Zasadę moralną ahinsa (zasadę niekrzywdzenia i poszanowania wszelkiego życia).
• Wiarę w nieśmiertelną duszę.
• Wiarę w prawo karmana i sansarę (cykl reinkarnacji) oraz dążenie do wyzwolenia (mokszy).

Początki hinduizmu – kiedy powstała religia?

Różnorodność wierzeń i praktyk sprawia, że określenie początków hinduizmu ma charakter umowny. Zazwyczaj wiąże się je z tzw. okresem wedyjskim cywilizacji Indusu, czyli czasem, w którym miały zostać objawione święte księgi – Wedy. Przyjmując ten pogląd, można uznać, że hinduizm powstał około 1500–1000 r. p.n.e.

Jednocześnie trzeba pamiętać, że kluczowe koncepcje, takie jak karman, sansara i moksza, które dziś uchodzą za cechy konstytutywne hinduizmu, pojawiły się dopiero w późniejszych pismach, czyli w powstałych na przestrzeni VIII-III w. p.n.e Upaniszadach.

Ciekawostka: Z hinduizmu wywodzą się inne systemy filozoficzno-religijne, takie jak buddyzm i dżinizm, a także sikhizm, który jest religią synkretyczną, łączącą elementy hinduizmu oraz islamu.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Kiedy dokładnie powstał hinduizm?

Początki hinduizmu są umownie datowane na okres wedyjski, czyli około 1500–1000 r. p.n.e., kiedy powstały Wedy. Jednak fundamentalne koncepcje, takie jak karma i reinkarnacja, zostały w pełni rozwinięte dopiero w Upaniszadach, między VIII a III wiekiem p.n.e.

Jakie są główne odłamy hinduizmu?

Do największych i najważniejszych odłamów hinduizmu zalicza się wisznuizm (skupiony na czci boga Wisznu), siwaizm (w którym centralną postacią jest bóg Siwa) oraz śaktyzm (koncentrujący się na bogini Dewi, znanej jako Śakti).

Czym jest Sanatana Dharma?

„Sanatana Dharma” to oryginalna nazwa, której Hindusi używają na określenie swojej religii. Tłumaczy się ją jako „Odwieczna Prawda” lub „Odwieczne Prawo”. Termin „hinduizm”, popularny na Zachodzie, jest znacznie nowszy i pochodzi z XIX wieku.