Kiedy powstała Warszawa? Poznaj historię i początki stolicy Polski

Najstarsze ślady osadnictwa

Początki Warszawy sięgają IX-X wieku. Z tego okresu pochodzą najstarsze ślady osadnictwa na obszarze dzisiejszej stolicy, które odkryto na prawym brzegu Wisły w rejonie Bródno-Podgrodzie (nazywanym też Starym Bródnem) w dzielnicy Targówek. Nieco młodsze, datowane na XI wiek, są dwie inne osady położone we współczesnych granicach administracyjnych Warszawy: Kamion (Kamień) oraz osada Solec.

Gród w Jazdowie i lokacja miejska

W XIII wieku na obecnych terenach Ujazdowa (stołeczne Śródmieście) powstał i rozwinął się gród w Jazdowie, który był jednocześnie ośrodkiem lokalnej władzy – dworem książąt mazowieckich. Po jego dwukrotnym zniszczeniu – najpierw w 1262 r. przez Litwinów i Rusinów, a następnie w 1281 r. przez oddziały księcia płockiego Bolesława – rezydencję postanowiono przenieść. Książęta przeprowadzili się wówczas do Starej Warszawy (dzisiejszego Starego Miasta), która uzyskała lokację miejską na prawie chełmińskim około 1300 r. Tym samym Warszawa jako miasto powstała na przełomie XIII i XIV wieku. Nie jest jednak możliwe podanie konkretnej daty, gdyż oryginalny dokument lokacyjny nie przetrwał do naszych czasów.

Ciekawostka: Na początku XV wieku, na północ od Starej Warszawy, założono Nową Warszawę. Uzyskała ona lokację w 1408 r. i funkcjonowała jako oddzielne miasto aż do 1791 r., kiedy to doszło do połączenia „dwóch Warszaw”.

Warszawa jako centrum polityczne

Od momentu oficjalnego włączenia Mazowsza do Korony Królestwa Polskiego w 1529 r. rola Warszawy jako ośrodka politycznego systematycznie wzrastała. Od 1569 r. była miejscem obrad sejmów walnych, od 1573 r. miejscem elekcji władców, aż w końcu stała się siedzibą monarchy. Król Zygmunt III Waza przeniósł się na stałe ze swoim dworem do Zamku Królewskiego w 1611 r. Należy przy tym podkreślić, że nie oznaczało to formalnej zmiany stolicy kraju, którą do III rozbioru Polski (1795) pozostawał Kraków. Warszawa cieszyła się natomiast mianem „miasta rezydencjonalnego Jego Królewskiej Mości”.

Co uważacie o Warszawie? Podoba Wam się obecna stolica Polski? A może wolelibyście, aby inne miasto pełniło tę rolę? Zachęcamy do dzielenia się opiniami i podjęcia dyskusji w komentarzach.

Kiedy powstała Warszawa – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Kiedy dokładnie Warszawa uzyskała prawa miejskie?

Warszawa uzyskała lokację miejską na prawie chełmińskim około 1300 roku. Dokładna data nie jest znana, ponieważ dokument lokacyjny zaginął.

Czy Warszawa od początku była stolicą Polski?

Nie, Warszawa nie była od razu stolicą. Oficjalną stolicą Polski aż do 1795 roku był Kraków. Warszawa stała się siedzibą króla i jego dworu w 1611 roku, zyskując miano „miasta rezydencjonalnego Jego Królewskiej Mości”.

Gdzie znajdują się najstarsze ślady osadnictwa na terenie Warszawy?

Najstarsze ślady osadnictwa, datowane na IX-X wiek, odkryto na prawym brzegu Wisły w rejonie dzisiejszego Bródna-Podgrodzia.