Co grozi za ujawnienie danych osobowych? Poznaj kary i konsekwencje

Przez przetwarzanie danych osobowych należy rozumieć wszelkie operacje, jakich można na nich dokonać. Obejmuje to między innymi ich gromadzenie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, modyfikowanie, udostępnianie, ujawnianie oraz usuwanie.

W świetle obowiązujących przepisów, bezprawne przetwarzanie – a zatem i ujawnienie – danych osobowych wiąże się z trzema rodzajami odpowiedzialności: karną, cywilną oraz administracyjną w postaci kar pieniężnych.

Odpowiedzialność karna za ujawnienie danych osobowych

Sankcje karne za bezprawne przetwarzanie i ujawnianie danych osobowych określa artykuł 107 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych. Zgodnie z jego treścią:

1. Kto przetwarza dane osobowe, choć ich przetwarzanie nie jest dopuszczalne albo do ich przetwarzania nie jest uprawniony, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch.

2. Jeżeli czyn określony w ust. 1 dotyczy danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych, danych genetycznych, danych biometrycznych przetwarzanych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej, danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat trzech.

Odpowiedzialność administracyjna – kary pieniężne

Zgodnie z art. 83 RODO oraz art. 102 polskiej ustawy, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) ma prawo nałożyć administracyjne kary pieniężne za naruszenie przepisów. Ich wysokość zależy od rodzaju podmiotu:

• Organy publiczne: do 100 000 zł.
• Inne podmioty (w tym firmy): do 10 lub 20 milionów euro, a w przypadku przedsiębiorstwa – do 2% lub 4% jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku. Maksymalna wysokość kary zależy od rodzaju naruszonych przepisów RODO.

Odpowiedzialność cywilnoprawna za naruszenie dóbr osobistych

Ujawnienie danych osobowych może być również podstawą do odpowiedzialności cywilnej na mocy artykułu 23. Kodeksu cywilnego, który chroni dobra osobiste człowieka. Zalicza się do nich m.in. cześć, nazwisko, wizerunek czy tajemnicę korespondencji.

Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Osoba, której dobra osobiste zostały naruszone, może w postępowaniu cywilnym żądać od pozwanego:

• Zaniechania działania wyrządzającego szkodę.
• Usunięcia skutków naruszenia, np. poprzez złożenie publicznego oświadczenia.
• Zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego lub wpłaty określonej kwoty na wskazany cel społeczny.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jaka jest maksymalna kara pozbawienia wolności za ujawnienie danych wrażliwych?

Zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych, za przetwarzanie danych wrażliwych (np. o zdrowiu, poglądach politycznych, orientacji seksualnej) bez uprawnienia grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności.

Jak wysokie kary finansowe może nałożyć Prezes UODO na firmę?

Prezes UODO może nałożyć na przedsiębiorstwo karę pieniężną w wysokości do 20 milionów euro lub do 4% jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od wagi naruszenia.

Czy mogę żądać zadośćuczynienia za bezprawne ujawnienie moich danych?

Tak, na podstawie Kodeksu cywilnego można dochodzić ochrony swoich dóbr osobistych. Daje to prawo do żądania m.in. zaniechania dalszych naruszeń, usunięcia ich skutków, a także zadośćuczynienia pieniężnego.