Kiedy powstało ZSRR? Historia powstania i rozpadu Związku Radzieckiego

Data powstania ZSRR

ZSRR powstał 30 grudnia 1922 r. Początkowo tworzyły go cztery republiki radzieckie: Rosyjska FSRR, Białoruska SRR, Ukraińska SRR oraz Zakaukaska FSRR (na którą składały się połączone w latach 1922-1936 w jedną federację: Armeńska SRR, Azerbejdżańska SRR oraz Gruzińska SRR).

Uwaga: skrót FSRR oznacza „Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka”, natomiast SRR to „Socjalistyczna Republika Radziecka”. Ponadto obecnie można spotkać się również ze skrótem ZSRS zamiast ZSRR, który oznacza „Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich”.

Republiki ZSRR w momencie rozpadu

W następnych latach skład Związku uległ znacznemu powiększeniu (m.in. w 1940 r. siłą włączono do niego trzy kraje bałtyckie: Litwę, Estonię oraz Łotwę). W rezultacie w chwili rozpadu w 1991 r. ZSRR był federacją 15 republik:

• Rosyjska FSRR
• Ukraińska SRR
• Uzbecka SRR
• Kazachska SRR
• Białoruska SRR
• Azerbejdżańska SRR
• Gruzińska SRR
• Tadżycka SRR
• Mołdawska SRR
• Kirgiska SRR
• Litewska SRR
• Turkmeńska SRR
• Armeńska SRR
• Łotewska SRR
• Estońska SRR

Ciekawostka: Rosyjska FSRR była największą i najliczniejszą spośród wszystkich republik – zajmowała ponad 17 mln km2 (czyli 76,62% całkowitej powierzchni Związku), które zamieszkiwało ponad 147 milionów osób (co stanowiło 51,40% ludności ZSRR).

Rozwiązanie Związku Radzieckiego

Związek Radziecki został formalnie rozwiązany 26 grudnia 1991 r. Z jego dawnych republik powstały następujące państwa (w kolejności alfabetycznej): Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Estonia, Gruzja, Kazachstan, Kirgistan, Litwa, Łotwa, Mołdawia, Rosja, Tadżykistan, Turkmenistan, Ukraina, Uzbekistan.

Uwaga: niepodległość Litwy, Łotwy i Estonii została uznana przez ZSRR jeszcze przed rozwiązaniem federacji – 6 września 1991 r.

Czy mieliście kiedyś okazję odwiedzić którąś z dawnych republik radzieckich? Zachęcamy do dzielenia się wrażeniami i wspomnieniami z takiego pobytu, a także opiniami na temat ZSRR w komentarzach.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Kiedy dokładnie powstało ZSRR?

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) został utworzony 30 grudnia 1922 roku.

Jakie republiki pierwotnie tworzyły ZSRR?

Początkowo ZSRR składał się z czterech republik: Rosyjskiej FSRR, Ukraińskiej SRR, Białoruskiej SRR oraz Zakaukaskiej FSRR.

Ile republik liczył Związek Radziecki w momencie upadku?

W chwili rozpadu w 1991 roku ZSRR składał się z 15 republik związkowych.

Kiedy formalnie rozwiązano ZSRR?

Związek Radziecki został formalnie rozwiązany 26 grudnia 1991 roku.