Kiedy powstał Trybunał Konstytucyjny i jakie ma kompetencje?

Trybunał Konstytucyjny w Polsce został formalnie ustanowiony na mocy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. dotyczącej zmiany w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Prace nad szczegółowymi regulacjami jego funkcjonowania zaowocowały przyjęciem przez Sejm ustawy o Trybunale Konstytucyjnym w dniu 29 kwietnia 1985 r. Oficjalne rozpoczęcie działalności Trybunału nastąpiło 1 stycznia 1986 r.

Kompetencje Trybunału Konstytucyjnego

Zgodnie z art. 188-189 Konstytucji RP, do kluczowych zadań Trybunału Konstytucyjnego należy:

• Orzekanie o zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją.
• Orzekanie o zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody Sejmu.
• Badanie zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami.
• Orzekanie o zgodności celów lub działalności partii politycznych z Konstytucją.
• Rozpatrywanie skarg konstytucyjnych.
• Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych między centralnymi konstytucyjnymi organami państwa.
• Rozpatrywanie pytań prawnych kierowanych przez sądy.

Dodatkowo, na mocy art. 131 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach dotyczących tymczasowej niemożności sprawowania urzędu przez Prezydenta RP.

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego

Orzeczenia TK zapadają większością głosów, mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Stwierdzenie niezgodności przepisu lub aktu prawnego z konstytucją prowadzi do jego uchylenia.

Skład Trybunału Konstytucyjnego

Obecnie w skład TK wchodzi 15 sędziów, wybieranych przez Sejm bezwzględną większością głosów na jedną, dziewięcioletnią kadencję, bez możliwości reelekcji. Pracami Trybunału kieruje Prezes, powoływany przez Prezydenta RP.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Kiedy powstał Trybunał Konstytucyjny w Polsce?

Trybunał Konstytucyjny został ustanowiony ustawą z 26 marca 1982 r., a jego działalność oficjalnie rozpoczęła się 1 stycznia 1986 r., po uchwaleniu dedykowanej ustawy o TK w 1985 r.

Jakie są główne zadania Trybunału Konstytucyjnego?

Głównym zadaniem TK jest badanie zgodności ustaw, umów międzynarodowych i innych aktów prawnych z Konstytucją RP. Rozstrzyga również spory kompetencyjne i rozpatruje skargi konstytucyjne.

Ilu sędziów liczy Trybunał Konstytucyjny i jak są wybierani?

Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów wybieranych przez Sejm na 9-letnią kadencję bez możliwości ponownego wyboru. Wybór wymaga bezwzględnej większości głosów.