Kiedy powstał różaniec i jaka jest jego historia?

Struktura modlitwy różańcowej

Koronka, na której odmawia się różaniec, składa się z krzyżyka (bądź medalika) oraz 59 małych i dużych paciorków. Wierni używają ich do odliczania powtórzeń kolejnych części modlitwy. Modlitwa różańcowa składa się z czterech części: radosnej, bolesnej, światła oraz chwalebnej, a każda z nich z pięciu tajemnic. Tajemnice te dotyczą poszczególnych wydarzeń z życia Maryi oraz Jezusa.

Ważna zasada: Modląc się na różańcu, należy wybrać przynajmniej jedną grupę tajemnic (czyli jedną część) i odmówić ją w całości. Nie powinno się natomiast mieszać ze sobą tajemnic pochodzących z różnych części, czyli np. odmawiać razem 2 tajemnic chwalebnych i 3 tajemnic bolesnych.

Początki i historia różańca

Za najstarszy chrześcijański różaniec (koronkę) uznaje się sznurek z kulkami odnaleziony w grobie św. Gertrudy z Nivelles, żyjącej w VII w. Niemniej jednak, znane dzisiaj różańce z paciorkami ułożonymi w dziesiątki pojawiły się o wiele później – około XVI wieku.

Zwyczaj wielokrotnego powtarzania Pozdrowienia Anielskiego („Zdrowaś Maryjo”), czyli formuły modlitewnej, na której opiera się różaniec, rozpowszechnił św. Dominik Guzman (1170-1221), założyciel zakonu dominikanów. Z tego powodu jest on nazywany ojcem tej praktyki modlitewnej w Kościele katolickim. Nieoceniony wkład w jej rozwój i rozpropagowanie miał jednak również inny dominikanin – Alan de Rupe (Alan z La Roche), któremu w 1464 r. objawiła się Maryja i przekazała 15 obietnic dla osób, które będą odmawiać różaniec. Alan wyznaczył wówczas liczbę 150 powtórzeń „Zdrowaś Maryjo” na wzór 150 psalmów, ustalił ich podział na dziesiątki przeplatane modlitwą „Ojcze nasz”, wprowadził nazwę „psałterz Najświętszej Maryi Panny”, a także założył pierwsze bractwo różańcowe.

Oficjalne zatwierdzenie przez Kościół

Nieco później, bo w XVI wieku, ustalono ostatecznie 15 tajemnic zbawienia do rozważania podczas modlitwy i podzielono je na trzy równe części: tajemnice radosne, bolesne oraz chwalebne. Taką strukturę Różańca Najświętszej Maryi Panny oficjalnie zatwierdził papież Pius V w 1569 r. Czwarta część – tajemnice światła – została dodana znacznie później, bo dopiero w 2002 r. przez papieża Jana Pawła II.

Na przestrzeni wieków do odmawiania różańca zachęcało wiernych wielu papieży (m.in. Klemens VIII, Leon XIII), świętych (np. św. Karol Boromeusz, św. Jan de la Salle, św. Jan Bosko), a także Maryja w czasie swych objawień m.in. w Lourdes (w 1858 r.), w La Salette (w 1846 r.) oraz w Fatimie (w 1917 r.).

Sznury modlitewne w innych religiach

Warto podkreślić, że modlitwa z użyciem sznura modlitewnego nie jest praktyką charakterystyczną wyłącznie dla katolicyzmu. Stosuje się ją również w prawosławiu (gdzie odpowiednikiem różańca jest Modlitwa Jezusowa odmawiana na tzw. czotce) oraz w innych wielkich religiach, m.in. w islamie, buddyzmie i hinduizmie. Co więcej, jest to technika znacznie starsza niż samo chrześcijaństwo. Podczas wykopalisk prowadzonych w ruinach starożytnego miasta Niniwa (tereny Mezopotamii) odnaleziono posążek kobiety, która trzyma w ręku przedmiot przypominający różaniec, a pochodzenie figurki datowane jest na IX-VIII w. p.n.e.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Kto jest twórcą różańca?

Za ojca modlitwy różańcowej uważa się św. Dominika Guzmana (XII/XIII w.), który rozpowszechnił odmawianie „Zdrowaś Maryjo”. Z kolei dominikanin Alan de Rupe w XV wieku ustrukturyzował modlitwę na wzór 150 psalmów i nazwał ją „psałterzem Najświętszej Maryi Panny”.

Z ilu części składa się różaniec?

Różaniec składa się z czterech części: radosnej, bolesnej, chwalebnej oraz światła. Każda część zawiera pięć tajemnic, które odnoszą się do wydarzeń z życia Jezusa i Maryi.

Kiedy dodano tajemnice światła?

Czwarta część różańca, czyli tajemnice światła, została wprowadzona stosunkowo niedawno. Dodał je papież Jan Paweł II w 2002 roku.