Historia roweru: Kiedy i jak powstał pierwszy rower?

Prototyp roweru: Drezyna Karla von Draisa

Rower Draisa, nazywany Draisine (pol. drezyną) lub nieoficjalnie Lajkonikiem, został zbudowany z drzewa wiśniowego. Posiadał dwa koła i ramę, ale nie był wyposażony w pedały. Z tego powodu przylgnęło do niego określenie „maszyna do biegania” (niem. Laufmaschine) – jeździec musiał odpychać się nogami od podłoża, aby wprowadzić i utrzymać pojazd w ruchu. Prędkość, jaką w ten sposób udawało się osiągnąć, wynosiła 10-15 km/h. Co więcej, Drais nie uwzględnił w swoim prototypie kierownicy ani hamulców, co sprawiało, że jazda pierwszym rowerem nie należała do łatwych ani bezpiecznych. Z powodu wysokiej liczby potrąceń pieszych w niektórych miastach wprowadzono nawet zakaz korzystania z Lajkoników.

Pierwsze udoskonalenia i pedały

Niemniej maszyna Draisa stała się inspiracją dla innych wynalazców. Już w 1821 roku Anglik Louis Gompertz wyposażył drezynę w ręczną dźwignię napędu na przednie koło, co umożliwiło pedałowanie rękami. Przełom nastąpił w 1862 roku, gdy Pierre Lallement zbudował pierwszy rower dwukołowy posiadający mechanizm korbowy i pedały nożne przyczepione do piasty przedniego koła.

Uwaga: Niektórzy budowę pojazdu jednośladowego napędzanego pedałami przypisują Pierre'owi Michaux, założycielowi wytwórni welocypedów (czyli rowerów bez łańcucha i hamulców), bądź jego synowi – Ernstowi. Jest jednak wysoce prawdopodobne, że Michaux w swojej produkcji wykorzystali rozwiązania opracowane wcześniej przez Lallementa.

Narodziny współczesnego roweru: Rover

Prototyp roweru, który znamy dzisiaj – z dwoma kołami tej samej wielkości, skrętną kierownicą i układem napędowym opartym na przekładni łańcuchowej – pojawił się w 1885 roku. Jego twórcą był John Kemp Starley, angielski wynalazca i współzałożyciel firmy Rover Company. Warto przy okazji wspomnieć, że polskie słowo „rower” pochodzi właśnie od nazwy tego brytyjskiego przedsiębiorstwa, które istniało w latach 1883-2006 i początkowo zajmowało się produkcją rowerów (do 1925 r.), a później samochodów.

Kluczowe etapy w ewolucji roweru

Do innych istotnych wydarzeń w historii roweru należą:

• Lata 80. XIX w.: Wprowadzenie opon pneumatycznych, które znacząco poprawiły komfort jazdy.
• 1902 r.: Opracowanie przekładni, która umożliwiła zmianę biegów.
• 1979 r.: Budowa pierwszego roweru górskiego przez Gary’ego Fishera.

A jaki był Wasz pierwszy rower? Czy często wybieracie ten środek transportu? Zachęcamy do dzielenia się wspomnieniami oraz opiniami w komentarzach.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Kto jest uważany za wynalazcę pierwszego roweru?

Za wynalazcę pierwszego roweru uważa się niemieckiego barona Karla von Draisa, który swój pojazd, zwany drezyną, zaprezentował w 1817 roku.

Jak działał pierwszy rower?

Pierwszy rower, nazywany „maszyną do biegania”, nie posiadał pedałów. Aby go napędzać, jeździec musiał odpychać się nogami od ziemi, osiągając prędkość 10-15 km/h.

Kiedy powstał rower z pedałami?

Rower z pedałami przymocowanymi do piasty przedniego koła został zbudowany w 1862 roku przez francuskiego wynalazcę Pierre'a Lallementa.

Od czego pochodzi polskie słowo „rower”?

Polskie słowo „rower” pochodzi od nazwy brytyjskiej firmy Rover Company, założonej przez Johna Kempa Starleya. Jego model z 1885 roku jest uważany za prototyp współczesnego roweru.