Kiedy powstała Solidarność? Historia, przyczyny i kluczowe daty

Początek strajków – Lubelszczyzna, lipiec 1980 r.

W lipcu 1980 r. na Lubelszczyźnie wybuchły strajki, które objęły ponad 150 tamtejszych zakładów pracy. Ich bezpośrednią przyczyną stała się wprowadzona przez władze podwyżka cen mięsa i wędlin w pracowniczych stołówkach i bufetach. Uczestnicy lubelskich strajków żądali przede wszystkim wzrostu płac oraz poprawy warunków pracy. Do rozpatrzenia postulatów robotników powołano specjalną komisję, a do 25 lipca przedstawicielom strony rządowej udało się podpisać porozumienia ze wszystkimi strajkującymi przedsiębiorstwami. Fala protestów w krótkim czasie objęła jednak całą Polskę, w tym Pomorze.

Historyczny strajk w Stoczni Gdańskiej – 14 sierpnia 1980 r.

14 sierpnia 1980 r. rozpoczął się historyczny strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, do którego stopniowo przyłączały się inne zakłady Wybrzeża. Doprowadziło to do utworzenia Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego (MKS), na którego czele stanął Lech Wałęsa.

21 postulatów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego

17 sierpnia 1980 r. MKS przedstawił listę 21 postulatów, wśród których obok żądań ekonomicznych po raz pierwszy pojawiły się również postulaty polityczne. Strajkujący robotnicy domagali się m.in.:

• zaakceptowania niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych,
• przestrzegania przez władzę zawartego w Konstytucji PRL prawa do wolności słowa, druku i publikacji,
• zniesienia przywilejów przysługujących MO, SB i działaczom partyjnym.

Porozumienia sierpniowe i koniec strajków

Strajk na Wybrzeżu zakończył się 31 sierpnia 1980 r. zawarciem porozumienia pomiędzy komitetem strajkowym a rządem PRL. Było to jedno z czterech tzw. porozumień sierpniowych – w ten sam sposób zakończono strajki w Szczecinie, Jastrzębiu-Zdroju oraz w Hucie Katowice.

Oficjalne powstanie i rejestracja NSZZ „Solidarność”

Zawarcie porozumień z rządem PRL umożliwiło utworzenie 17 września 1980 r. ogólnopolskiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Niecałe dwa miesiące później, 10 listopada 1980 r., związek został oficjalnie zarejestrowany przez Sąd Wojewódzki w Warszawie. Jego współzałożycielem i pierwszym przewodniczącym został Lech Wałęsa, późniejszy laureat Pokojowej Nagrody Nobla i prezydent Polski.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Kiedy dokładnie powstała Solidarność?

Ogólnopolski Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” został utworzony 17 września 1980 roku, jako bezpośredni rezultat porozumień sierpniowych.

Kto był pierwszym przewodniczącym Solidarności?

Pierwszym przewodniczącym NSZZ „Solidarność” był Lech Wałęsa, przywódca strajku w Stoczni Gdańskiej.

Co było bezpośrednią przyczyną strajków w 1980 roku?

Bezpośrednią przyczyną wybuchu strajków w lipcu 1980 roku była podwyżka cen mięsa i wędlin w stołówkach pracowniczych, wprowadzona przez władze PRL.